Гісторыя бібліятэчнай сістэмы
Карані гісторыі бібліятэк Полацка сыходзяць у далёкае мінулае. Звесткі пра першую бібліятэку горада да нас не дайшлі. Але вядома, што Еўфрасіння Полацкая, Святая заступніца Белай Русі, у XII стагоддзі займалася перапісваннем богаслужбовых кніг.
Да гэтага часу ў Сафійскім саборы была сабрана вялікая бібліятэка. Ёсць звесткі аб бібліятэцы езуіцкага калегіума, а затым Кадэцкага корпуса, бібліятэцы Богаяўленскага манастыра.
У 1912 годзе было створана Таварыства Полацкай бібліятэкі. Перад рэвалюцыяй у Полацку існавала яшчэ адна бібліятэка-асветніцкага таварыства.
За час акупацыі Полацка з 25 студзеня па 21 лістапада 1918 года многія кнігі былі вывезены або знішчаны. У студзені 1919 года ў Полацку былі нацыяналізаваны ўсе Бібліятэчныя кнігі, і створана цэнтральная гарадская бібліятэка. Карыстанне бібліятэкай было платным. Супрацоўнікі бібліятэкі працавалі ў цяжкіх умовах: не хапала спецыялістаў, было цяжка з палівам. Але бібліятэка працавала, праводзіліся літаратурныя суды, дыспуты. Працавалі гурткі:»сябры кнігі»,»па вывучэнні беларускай літаратуры».
У 1926 годзе бібліятэцы прысвоілі імя рэвалюцыі 1905 года. У 1926-1929 гг. бібліятэкай кіраваў Ісідар Маркавіч Фрумін, пасля прафесар Маскоўскага інстытута культуры.
Да 1940 года ў Полацку было 9 бібліятэк. За час Вялікай Айчыннай вайны, з 1941 па 1944 гады, усё сабранае бібліятэкамі было знішчана. Ніводнай бібліятэчнай кнігі ў горадзе не засталося.
У 1945 годзе была адкрыта Полацкая абласная бібліятэка. Да 1954 годзе фонд яе склаў 100 тысяч асобнікаў. У гэтым жа годзе, у сувязі з ліквідацыяй Полацкай вобласці, бібліятэка была рэарганізавана ў цэнтральную гарадскую бібліятэку і пераведзена ў новае памяшканне, дзе знаходзіцца і цяпер.
1946 год-адкрыта гарадская бібліятэка (цяпер бібліятэка ім. А.і. Герцэна — філіял № 2).
1948 год-адкрыта дзіцячая бібліятэка (цяпер дзіцячая бібліятэка ім. Л. М. Талстога-філіял № 1).
У маі 1948 года ў Полацкую абласную бібліятэку бібліятэкарам прыйшла працаваць Валянціна Міхайлаўна Савельева, якая ўзначаліла яе ў 1950 годзе. Валянціна Міхайлаўна ў 1950 працавала ў полацкай абласной бібліятэцы, а з 1954 у Полацкай цэнтральнай гарадской бібліятэцы загадчыцы.
З 1978 года Валянціна Міхайлаўна была дырэктарам Полацкай гарадской ЦБС. Валянціна Міхайлаўна Савельева абіралася дэпутатам гарадскога Савета дэпутатаў, сакратаром партыйнай арганізацыі ўстаноў культуры горада. Неаднаразова заносілася на гарадскую Дошку гонару. Актыўна займалася вывучэннем гісторыі бібліятэчнай справы ў Полацку. Неацэнны асабісты ўклад у. М. Савельевай у развіццё бібліятэчнай справы ў Полацку. Пад яе кіраўніцтвам гарадская бібліятэка імя М.Астроўскага стала сапраўдным цэнтрам культуры і асветы. За добрасумленную працу і актыўны ўдзел у грамадскім жыцці у. М. Савельева была ўзнагароджана Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета нашай рэспублікі, удастоена звання «Заслужаны работнік культуры БССР».
У 1981 годзе дырэктарам Полацкай цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмы стала Таццяна Анатольеўна Савельева. Таццяна Анатольеўна Савельева прымала актыўны ўдзел у падрыхтоўцы да цэнтралізацыі бібліятэк 1977 – 1978 гг.пад яе кіраўніцтвам у 1997 годзе ў Полацкай ЦБС быў пачаты працэс аўтаматызацыі і камп’ютарызацыі. У 2001 г. — праходзіла стажыроўку ў бібліятэках ЗША. У 2003 г. Таццяне Анатольеўне была ўстаноўлена індывідуальная прэзідэнцкая надбаўка за выдатны ўклад у развіццё беларускай культуры, мастацтва і літаратуры.
У 2004 годзе Полацкая цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма была прызнана лепшай цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмай у Віцебскай вобласці.
У 2005 годзе пры філіяле № 1 быў адкрыты дзіцячы цэнтр прававой інфармацыі ДЦПІ «Абарона дзяцінства», ён быў першым у Рэспубліцы. Па выніках працы ў 2007 годзе бібліятэка атрымала званне лепшай дзіцячай бібліятэкі ў вобласці.
У 2007 г.была распрацавана праграма аўтаматызацыі і камп’ютарызацыі бібліятэк ЦБС (прынята рашэннем Полацкага гарвыканкама № 375 ад 27.06.2007 г.).
Неаднаразова пад кіраўніцтвам Савельевой Таццяны Анатольеўны бібліятэкі Полацкай ЦБС станавіліся пераможцамі абласных конкурсаў. За добрасумленную працу і актыўны ўдзел у грамадскім жыцці Таццяна Анатольеўна ўзнагароджана нагрудным знакам Міністэрства культуры» за ўклад у культуру » (2004). Полацкі гарадскі выканаўчы камітэт узнагародзіў знакам адрознення» за заслугі перад Полацкам » (2009).
19-20 чэрвеня 2008 года ў Полацкай Цэнтральнай гарадской бібліятэцы ім. Ф. Скарыны прайшоў рэспубліканскі семінар «дзейнасць публічных цэнтраў прававой інфармацыі па прававой асвеце грамадзян».
У 2009 годзе па выніках абласнога конкурсу Полацкая гарадская бібліятэка ім. Ф. Скарыны была прызнана лепшай у Віцебскай вобласці.
У 2010 г. Полацкай ЦБС прысуджана спецыяльная прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне». Спецыяльная прэмія была прысуджана за стварэнне рэгіянальнай сістэмы выкарыстання інфармацыйных тэхналогій у бібліятэчным абслугоўванні насельніцтва, рэалізацыю шэрагу асветніцкіх і краязнаўчых праграм. Ганаровы дыплом і кветкі Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка ўручыў дырэктару-Таццяне Анатольеўне Савельевай.
У красавіку 2011 года дырэктарам Полацкай цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмы стала Каранеўская Наталля Станіславаўна.
Наталля Станіславаўна Каранеўская з 1996 года была загадчыцай філіяла № 1, якія абслугоўваюць дзяцей і падлеткаў. Шмат гадоў займалася арганізацыяй працы з дзіцячым чытачом у бібліятэчнай сістэме Полацка. Надавала вялікую ўвагу экалагічнаму выхаванню.
З 2012 года ў цэнтральнай бібліятэцы ім. Ф. Скарыны дзейнічае праект «Web-пенсіянер: засваенне камп’ютара для тых, каму за 60″. Людзі пенсійнага ўзросту асвойваюць лічбавую пісьменнасць, вучацца карыстацца інтэрнэтам, сочаць за з’яўленнем новых тэхналогій. Праект уключае ў сябе: кампутарныя трэнінгі, віртуальныя падарожжы, эстэтычныя гутаркі. Праца і навучанне абнаўляюцца са з’яўленнем новых інфармацыйных тэхналогій.
У 2013 годзе ў сувязі з аб’яднаннем г. Полацка і Полацкага раёна Полацкая раённая цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма аб’яднана з цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмай г.Полацка. Узначаліла Полацкую раённую цэнтралізаваную бібліятэчную сістэму Каранеўская Наталля Станіславаўна, якая кіравала Цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмай г. Полацка з красавіка 2011 года.
З лютага 2014 года дырэктарам Полацкай цэнтралізаванай раённай бібліятэчнай сістэмы стала Бурнасенка Ганна Іванаўна. Сваю працоўную дзейнасць Ганна Іванаўна пачала ў 1982 годзе ў Полацкай раённай бібліятэчнай сістэме. Ганна Іванаўна прайшла доўгі працоўны шлях ад бібліятэкара да дырэктара Цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмы. Больш за 20 гадоў кіравала працай бібліятэк Полацкага раёна, асаблівую ўвагу надавала пытанням удасканалення бібліятэчнага абслугоўвання насельніцтва.
У 2017 годзе пры дзіцячай бібліятэцы ім. Л. н. Талстога-філіял № 1 пачаў сваю працу цэнтр чытання і актыўнай творчасці «Бібліяпазл».
2 сакавіка 2018 года на базе цэнтральнай раённай бібліятэкі імя Ф.Скарыны адкрыта літаратурная Студыя «цэнтр Еўропы.
3-5 сакавіка 2020 года ў цэнтральнай раённай бібліятэцы ім. Ф. Скарыны адбылася XI Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «Яраслаў Мудры. Праблемы вывучэння, захавання і інтэрпрэтацыі гісторыка-культурнай спадчыны». Прысутнічалі і працавалі: палачане (бібліятэкары, музейныя работнікі), госці з Віцебска, Мінска, Кашына, Масквы, Яраслаўля.
У верасні 2020 года ДУК «Полацкая раённая цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма» ўзначаліла Ганна Міхайлаўна Цалуйкіна-Урублеўская. За 15 гадоў Ганна Міхайлаўна Цалуйкіна-Урублеўская прайшла прафесійны шлях ад сельскай бібліятэкара да дырэктара Полацкай раённай цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмы. За гэтыя гады яна праявіла сябе як сапраўдны прафесіянал, закаханы ў сваю справу.
15 кастрычніка 2021 года ў бібліятэцы ім. Я. Купалы-філіял № 3 была адкрыта арт-Студыя «Светлячок». На занятках у студыі дзеці знаёмяцца з нетрадыцыйнымі тэхнікамі малявання і рукадзелля, чытаюць і даведаюцца шмат новага і цікавага.
У 2022 годзе Волатаўская Бібліятэка-філіял № 48 за высокія творчыя дасягненні ў галіне культуры і мастацтва атрымала дыплом Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта ў намінацыі «лепшая сельская бібліятэка».
У маі 2022 года дырэктар ДУК «Полацкая цэнтралізаваная раённая бібліятэчная сістэма» А.М. Пацалулуйкіна-Урублеўская і галоўны бібліёграф аддзела маркетынгу Я. а. Багданава прынялі ўдзел у міжнародным праекце «адукацыйная калабарацыя бібліятэк Садружнасці-2022». Яго арганізатарамі выступілі Расійская дзяржаўная бібліятэка і Рассупрацоўніцтва. У праграме прынялі ўдзел 52 маладыя спецыялісты з найбуйнейшых бібліятэк 12 краін: Абхазіі, Азербайджана, Арменіі, Беларусі, Казахстана, Кіргізіі, Малдовы, Таджыкістана, Узбекістана, Данецкай Народнай Рэспублікі, Луганскай Народнай Рэспублікі і Паўднёвай Асеціі. Праект быў рэалізаваны Дэпартаментам навукова-адукацыйнай дзейнасці і міжнародным аддзелам Расійскай дзяржаўнай бібліятэкі.
У 2023 годзе бібліятэка імя Я.Купалы — філіял № 3 у абласным этапе XXXI рэспубліканскага конкурсу «Бібліятэка – асяродак нацыянальнай культуры» атрымала 2 месца ў намінацыі «за падтрымку і развіццё чытання».
Па выніках раённага агляду-конкурсу на лепшае добраўпарадкаванне тэрыторыі Полацкага раёна ў 2023 годзе Астроўшчынская бібліятэка-філіял №39 у намінацыі «Лепшая ўстанова сацыяльнай сферы па добраўпарадкаванні і азеляненні тэрыторыі» ўзнагароджана дыпломам ІІІ ступені.
Калектыў і работнікі неаднаразова адзначаліся кіраўніцтвам горада і аддзелам культуры, шмат разоў станавіліся пераможцамі і лаўрэатамі разнастайных конкурсаў і грантаў.
У 2024 годзе бібліятэка імя Я.Купалы — філіял № 3 у абласным этапе XXXII рэспубліканскага конкурсу «Бібліятэка – асяродак нацыянальнай культуры» заняла 1 месца ў намінацыі «за падтрымку і развіццё чытання».
У 2025 годзе дзіцячая бібліятэка ім. Л.М. Талстога – філіял №1 за высокія творчыя дасягненні ў галіне культуры і мастацтва ўзнагароджана прэміяй Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта ў намінацыі «Лепшая дзіцячая бібліятэка».
У 2025 годзе бібліятэка ім. А.і. Герцэна – філіял № 2 у абласным этапе XXXIII рэспубліканскага конкурсу «Бібліятэка – асяродак нацыянальнай культуры» заняла 2 месца ў намінацыі «За значны ўклад у выхаваўчую работу з падрастаючым пакаленнем».
У 2025 годзе Ветрынская г.п. бібліятэка-філіял № 2 за ўдзел у раённай патрыятычнай акцыі «вокны Перамогі», прысвечанай 80-й гадавіне Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне, атрымала дыплом II ступені Полацкай раённай арганізацыі грамадскага аб’яднання «Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі».
У 2025 годзе Багатырская бібліятэка – філіял № 48 у абласным этапе XI Рэспубліканскага конкурсу «Бібліятэка – цэнтр духоўнай асветы і выхавання» атрымала 1 месца ў намінацыі «Духоўна-маральнае выхаванне дзяцей і моладзі».
